Kategori
Dünya
135 haber / sayfa 7 / 12
Pentagon'da üst düzey görev değişikliği ve İran gerilimi
ABD Genelkurmay Başkanlığı'nda strateji, planlama ve politika direktörü Korgeneral Brett Sylvia, bu hafta görevinden alındı; yerine henüz yeni bir isim atanmadı. Gelişme, 3 Kasım 2026 ara seçimleri sonrasında İran'a yeni saldırı ihtimaline ilişkin beklentilerle aynı döneme denk geldi. Başkan Trump, küçük bir 'Destansı Öfke' operasyonu daha yapılabileceğini söylemiş, ancak bir zamanlama açıklamamıştır. Öte yandan Savunma Bakanı Pete Hegseth, general ve amiral kadrolarında yüzde 20 azaltma uygulamalarını duyurmuştu. Eylül ayından bu yana ABD ile İran arasında kara hedeflerine yönelik büyük çaplı saldırılar durmuş, ancak ticari gemilere karşılıklı saldırılar sürüyor. Sylvia'nın daha önce 101. Hava İndirme Tümeni'ni yönettiği belirtiliyor. Ancak görevden almanın İran operasyonlarıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dair doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

Vize kararı Güney Kore heyetinin ABD ziyaretini askıya aldı
Güney Kore Meclis Savunma Komitesi başkanına vize verilmemesi nedeniyle, 1-5 Kasım tarihleri arasında planlanan dört kişilik heyet ziyareti askıya alındı. Heyette iktidar ve muhalefet partilerinden başkanvekilleri de yer alacaktı; Pentagon komutanlarıyla kritik görüşmeler öngörülüyordu. Milletvekili Jin, durumu bireysel bir seyahat kısıtlaması olarak görmediklerini, Ulusal Meclis'in yasama faaliyetlerine açık bir müdahale olduğunu belirtti. Jin, 2014'te aynı komite üyesi olarak ABD'yi ziyaret ettiğini hatırlattı. Geçen ay da Jung Chung-rae'nin vize gecikmesi nedeniyle Amerika'daki diplomatik misyon denetimine katılamadığı aktarıldı. Ardışık retler, istihbarat ve ticaret konularındaki gerilimlerin vize süreçlerine yansıdığı yönünde spekülasyonlar doğurdu. Uzmanlar, iktidar kanadındaki siyasetçilerin hedef alınmasını iki ülke ilişkilerindeki hoşnutsuzluğun bir yansıması olabileceği şeklinde değerlendiriyor.
Erdoğan'dan Cumhuriyet Bayramı mesajı ve Türk Dünyası nişanı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutlayarak vatandaşlarını tebrik etti. Konuşmasında Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere şehit ve gazilere minnetle andığını belirtti. 103 yıl önce kimsesizlerin kimsesi olma idealiyle ilan edilen cumhuriyetin bu süreçte kuruluş ideallerini yerine getirerek gönüllerde kök saldığını ifade etti. Türkiye'nin her alanda büyük kazanımlarla başarıdan başarıya koşmaya devam ettiğini vurguladı. Kardeş Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının 35. yıldönümünde büyük başarılara imza attığını belirtti. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Çaparov'a, ticaret, ulaştırma ve teknoloji alanındaki katkıları nedeniyle Türk Dünyası Âli Nişanı'nı tevcih edeceğini açıkladı.

Tahran, Vance'in mektubuna sessiz kaldı
Yarı resmi Fars Haber Ajansı, İranlı bir güvenlik kaynağına dayandırdığı habere göre Tahran, Vance'in görüşmeleri yeniden canlandırmak amacıyla gönderdiği mektuba yanıt vermedi. Kaynak, ABD'nin önceki yıllarda da İran yöneticilerine mektup gönderdiğini, bunun olağandışı olmadığını ifade etti. Aynı kaynak, mektubun içeriğine dair öne sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Wall Street Journal ise ABD'li yetkililere dayanarak, Trump'ın talimatıyla Vance'in İran'ın en üst düzey güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai'ye mektup gönderdiğini öne sürmüştü. Trump ise bu iddiayı reddederek, Vance'in yalnızca İran'ın ihtiyaç duyduğu tıbbi malzemelerin temininde yardımcı olduğunu belirtti.

Brent petrolünde fiyatlar hafif geriledi
Brent petrolünün ocak vadeli varil fiyatı, dün 112,61 dolara kadar yükseldikten sonra 111,64 dolardan günü tamamladı. Bugün saat 09.30 itibarıyla yaklaşık yüzde 1,3 düşüşle 110,22 dolardan işlem gördü. WTI'ın aralık vadeli varil fiyatı ise 101,38 dolar olarak kaydedildi. Fiyatlardaki gerilemede, ABD ile İran arasında müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik çabaların bölgedeki arz endişelerini hafifletmesi etkili oldu. Haberde, Katar liderliğindeki arabulucuların ABD ile İran'ı yeniden müzakere masasına oturtmaya çalıştığı öne sürüldü. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçı, diplomasiye şans vermeyi sürdüreceklerini belirtti. Trump ise Başkan Yardımcısı JD Vance'in müzakerelerle görevlendirildiği iddiasını yalanladı. ABD'nin ticari ham petrol stokları yaklaşık 1 milyon 900 bin varil azalarak 410 milyon 600 bin varile geriledi. Öte yandan OPEC+ üyesi yedi ülkenin pazar günü toplanacağı bildirildi.

Japonya ve ABD'den ortak füze üretiminde yeni adım
Japonya'nın ABD ile ortak orta menzilli havadan havaya füze üretimi için ülke içinde tesis kurulmasında anlaştığı bildirildi. ADMM-Plus kapsamında Filipinler'de bulunan Koizumi, basın toplantısında ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile görüşmesini değerlendirdi. "Operation Supercharge" adlı ortak girişim kapsamında üretilecek füzelerin F-35 uçakları için hayati önem taşıdığı vurgulandı. Koizumi, iki ülkenin caydırıcılık ve müdahale kapasitelerini daha hızlı ve yoğun biçimde güçlendirme konusunda mutabık kaldıklarını söyledi. Ayrıca güç kullanımı, baskı veya başka yollarla statükonun tek taraflı değiştirilmesine karşı çıkan, hukukun üstünlüğüne dayalı özgür ve açık uluslararası düzenin önemini yeniden teyit ettiklerini belirtti.

Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te Üç Filistinli Aileye Ait Evler Yıkıldı
Batı Şeria'nın Selfit kentinin doğusundaki Bab el-Merec bölgesine askeri buldozerlerle baskın düzenleyen İsrail ordusu, Deyr Ballut beldesinde Filistinlilere ait 2 evi yıktı. Filistin resmi haber ajansı WAFA'ya göre yıkılan evlerden birinin iki katlı olduğu ve İdris Cebbara Abdullah'a ait olduğu bildirildi. Kudüs Valiliği de Doğu Kudüs'ün kuzeyindeki Ram beldesinde bir Filistinlinin evinin yıkıldığını gösteren görüntüleri paylaştı; yıkılan iki katlı evin Eşref Selheb'e ait olduğu belirtildi. Filistinli kaynaklara göre Batı Şeria'da ev ve yapı yıkımları artarken inşaat kısıtlamaları ile elektrik ve içme suyu gibi temel hizmetlere erişimde engeller yaşanıyor. Filistinliler, bu uygulamaların halkı topraklarından ayrılmaya zorlamayı amaçladığını savunuyor. Ekim 2023'ten bu yana baskın ve saldırıların arttığı belirtilirken, uluslararası toplum işgal altındaki topraklardaki İsrail yerleşimlerini yasa dışı kabul ediyor.

Starlink kesintileri: Pentagon inceleme talebine olumsuz yanıt verdi
Pentagon'un denetleme birimi, Ukrayna'daki Starlink hizmetinde yaşanan yavaşlamanın incelenmesi için Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin talebini reddetti. Ret gerekçesi olarak incelemenin ABD Hava Kuvvetleri tarafından yapılmasının daha uygun olduğu belirtildi. Bir Kongre danışmanı, birimin yetkisi bulunmasına rağmen SpaceX CEO'su Elon Musk hakkında inceleme başlatmak istemediğini savundu. Demokrat senatör Jeanne Shaheen, sivillerin korunması için kullanılan uydu sistemindeki kesintilerin araştırılmamasının endişe verici olduğunu söyledi. Shaheen, yönetim ve Musk'ın yavaşlamanın nedenine dair çelişkili açıklamalar yaptığını, bağımsız bir değerlendirme gerektiğini vurguladı. Dokuz senatör, istihbarat paylaşımı ve Starlink-Starshield değişikliklerinde yetkililerin rolünün araştırılmasını talep etmişti. Musk'ın yavaşlatma emri verdiği iddiaları gündeme gelirken Zelenskiy, sistemin tamamen kapatılmadığını belirtmişti. Trump ise sorunun çözüldüğünü duyduğunu, çözülmediyse Musk ile konuşacağını söyledi.

Yüksek enerji fiyatları gölgesinde AB'de zorlu kış hazırlığı
AB enerji bakanları Lüksemburg'da toplandı; yüksek enerji fiyatları ve yaklaşan kış, toplantının temel gündem maddeleri arasında yer aldı. Jorgensen, normal bir yılda yaklaşık 50 milyon Avrupalının evini yeterince ısıtamadığını, bu yıl fiyatlar nedeniyle bu sayının artabileceğini belirtti. Verimlilik, yenilenebilir enerji ve elektrifikasyonun artırılması ile elektrikli ısı pompaları ve elektrikli araçların desteklenmesi önerildi. Fosil yakıt desteklerinin hedefli ve geçici olması gerektiği belirtildi. O'Brien ise temel sorunun maliyetler olduğunu, vergi indirimleri ve geçici enerji destekleri gibi önlemlerin uygulandığını söyledi. Doğal gaz fiyatları dün kısa süreliğine megavatsaat başına 100 euroya ulaştı; Brent petrolün varil fiyatı 110,22 dolar. Doğal gaz depoları yaklaşık yüzde 75 doluluk oranıyla kışa girerken, geçen yıl aynı dönemde yüzde 83 seviyesindeydi.

BM'de yapay zeka ve yeni teknolojilerin deniz güvenliğine etkisi tartışıldı
BM Güvenlik Konseyinde düzenlenen açık tartışmada Rattray, denizlerin küresel güvenlik ve refah için kritik önemini vurguladı. Dünya mal ticaretinin yüzde 90'dan fazlasının deniz yoluyla yapıldığını, küresel veri akışının yüzde 99'undan fazlasının deniz altı kablolarıyla taşındığını hatırlattı. Yapay zeka, otonom sistemler, insansız araçlar, uydu görüntüleri ve siber teknolojilerin denizcilikteki fırsatları ve tehditleri değiştirdiğini belirtti. Siber saldırıların ve iletişim sistemlerine müdahalelerin fiziksel saldırı olmadan deniz operasyonlarını aksatabileceği uyarısını yaptı. Teknolojik sistemlerin hız ve özerkliğinin hata ve istem dışı gerilim riskini artırabileceğini ifade eden Rattray, insan denetimi, hesap verebilirlik ve şeffaflığın önemini vurguladı. Ayrıca gelişen teknolojileri değerlendirme ve kötüye kullanımı tespit etme kapasitesinin az sayıda ülkede bulunmasının küresel dayanıklılığı zayıflatacağını söyledi.
İsrail'de sandıklar kapandı, iktidar hesabı sürüyor
İsrail'de sandıkların kapanmasının ardından asıl rekabet, hükümet kurma hesabına kaydı. Yaklaşık 600 bin çift zarflı oyun sayımı bekleniyor; katılımın yüzde 74,3 olduğu açıklandı. Netanyahu ile Eisenkot arasındaki mücadelede, yüzde 3,25 seçim barajının çevresindeki küçük partiler ve koalisyon pazarlıkları belirleyici olabilir. Barajı aşmak için gereken oy sayısı katılımla birlikte yükseliyor. Kalan sandalyeler Bader-Ofer yöntemiyle dağıtılıyor ve son milletvekillikleri iktidar dengesini değiştirebilir. Askerler, hastalar ve mahkûmlar gibi kayıtlı oldukları sandığa gidemeyen seçmenlerin oyları da sayıma dahil ediliyor. Resmi sonuçların 4 Kasım'da Cumhurbaşkanı'na sunulması, hükümet görevlendirmesinin ise 11 Kasım'a kadar yapılması bekleniyor. Erken zafer ilanları yerine sonuçların ilerleyen aşamalarda değişebileceği hatırlatılıyor.
Netanyahu seçim sonrası sağa birlik çağrısı yaptı
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, genel seçimin ardından Batı Kudüs'teki Likud seçim merkezinde destekçilerine seslendi. Resmi sonuçları beklediklerini söyleyen Netanyahu, partisinin oylamada birinci olduğunu öne sürdü ve Likud'un İsrail'in en büyük partisi olduğunu vurguladı. Sağ blokun açık bir çoğunluğa sahip olduğunu savunan Netanyahu, sağ siyaset çevrelerine birlik çağrısı yaptı. Arap partilerinin yer alacağı olası bir hükümet seçeneğini reddederek, İsrail'in varlığına karşı çıkan ve Hamas'ı hayır kurumu olarak nitelendiren partilere dayanan bir yönetimin kurulamayacağını dile getirdi. Filistinli Arap siyasetçilere yönelik eleştirilerini sürdüren Netanyahu, 7 Ekim 2023 sonrasındaki süreçlere ve İran'a yönelik ABD ve İsrail saldırılarına değinerek İran tehdidini sonlandıracağına söz verdi.
