Zepteevren sinyalleri ve İngiltere'deki finansman kesintisi
Kısa özeti oku
CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki deneylerde bugüne kadar incelenen en küçük ölçekten sinyaller elde edildi. Cambridge Üniversitesi önderliğindeki çalışmada atomdan 100 milyar kat küçük bir boyuta ulaşıldı; fizikçilerin "zepteevren" dediği bu ölçeğin yeni bir teorinin geliştirilmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, doğrudan gözlemlenemeyen karanlık maddenin izini sürmek için güzellik kuarkı adlı parçacıkları inceledi. Veri analizini yöneten Dr. Harry Cliff, bu ölçekteki parçacıkların karanlık maddeye karşı daha hassas olabileceğini söyledi. Öte yandan projeye dahil 28 ülkenin anlaştığı, detektör kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlinlik güncelleme, İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu'nun finansman çekme kararıyla riske giriyor. Profesör Tim Gershon, İngiltere'nin büyük keşiflerin dışında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtirken, Profesör Brian Cox kesintiyi eleştirerek uluslararası itibara zarar verebileceğini söyledi.
Haberin ayrıntıları
İsviçre-Fransa sınırında bulunan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'ndeki (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) yapılan deneylerde, doğanın bugüne kadar incelenen en küçük ölçeğinden sinyaller alındı. Cambridge Üniversitesi liderliğinde yürütülen araştırmada, atomdan 100 milyar kat daha küçük bir boyuta ulaşıldı. Fizikçilerin "zepteevren" adını verdiği bu ölçeğin, evrenin işleyişine dair yeni ve daha kapsamlı bir teorinin geliştirilmesine yardımcı olabileceği belirtildi.
Karanlık maddenin izini arayan araştırmacılar güzellik kuarkını inceledi
Evrenin büyük bir bölümünü oluşturan ancak doğrudan gözlemlenemeyen karanlık maddenin varlığı, çevre üzerindeki kütle çekim kuvveti sayesinde biliniyor. Araştırma kapsamında yüksek enerjide çarpıştırılan parçacıkların ardından ortaya çıkan subatomik "güzellik kuarkı" adı verilen parçacıklar incelendi. Saniyenin trilyonda birinden daha kısa bir süre var olan bu parçacığın, metrenin milyarda birinin trilyonda biri ölçeğindeki etkileşimleri tespit edildi.
Veri analizini yöneten Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff, bu ölçekteki parçacıkların karanlık maddeye karşı daha hassas olabileceğini ifade etti. Cliff, "Zepteevrenin kapısını çalıyoruz. Bu mikro dünyadaki hareketlilik, yeni parçacıkların davranışlarını gözlemlememize imkan tanıyor. Artık içeri girip orada hangi yeni parçacıkların beklediğini keşfetmek istiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
İngiltere'deki bütçe kesintileri projeyi riske atıyor
Projeye dahil olan 28 ülke, detektörün kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlinlik bir güncelleme üzerinde anlaştı. Ancak İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), geçen yıl finansman payını çekeceğini duyurdu. Kurum, yaz aylarında Jodrell Bank Lovell teleskobu da dahil olmak üzere diğer parçacık fiziği ve astronomi projelerinde de kesintiye gitti.
Uluslararası LHCb iş birliğini yöneten Profesör Tim Gershon, kesintiler nedeniyle İngiltere'nin araştırmadaki tam katılımının tehlikeye girdiğini belirterek, ülkenin büyük keşiflerin dışında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Ünlü fizikçi Profesör Brian Cox ise kesinti kararını kınayarak, İngiltere'nin bilimsel liderliğinden vazgeçmesinin uluslararası itibara zarar vereceğini dile getirdi.
Kısa özet yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Haber metninin kaynağı: TRT Haber · Dünya. Hata veya hak ihlali bildirmek için telif sayfasını kullanabilirsiniz.