Volkswagen'in Türkiye'de üretim değerlendirmesi yeniden gündemde

Volkswagen in Türkiye de otomobil üretme ihtimali yıllar sonra yeniden gündemde. Doğuş Otomotiv, 30 Ekim de Kamuyu Aydınlatma Platformu na (KAP) yaptığı açıklamada, Volkswagen Grubu şirketleriyle Türkiye de binek otomobil üretim seçeneklerinin değerlendirilmesine yönelik bir niyet mektubu imzalandığını duyurdu. Henüz yatırımın büyüklüğü, üretim yeri ve hangi modelleri kapsayacağı açıklanmazken, gelişme Alman markanın küresel üretim stratejisindeki değişimle aynı döneme denk geldi.

Volkswagen in Çin de geliştirdiği otomobilleri farklı pazarlara taşımaya hazırlanması ve maliyet baskısı nedeniyle Almanya daki faaliyetlerini yeniden yapılandırması, Türkiye de nasıl bir üretim modeli oluşturulabileceği sorusunu gündeme getiriyor. Bu noktada Doğuş Otomotiv İcra ve Yönetim Kurulu Başkanı Ali Bilaloğlu nun yaklaşık üç ay önce OtoSpor da Passat Sedan ve Jetta hakkında yaptığı açıklamalar da yeniden önem kazanıyor.

NİYET AÇIKLANDI, SIRA YATIRIMIN DETAYLARINDA Doğuş Otomotiv tarafından önceki gün KAP a yapılan açıklamada, Volkswagen in binek otomobillerin Türkiye de üretilmesine yönelik seçeneklerin değerlendirilmesi amacıyla Volkswagen Grubu şirketleriyle niyet mektubu imzalandığı bildirildi. Şirket, olası iş birliğiyle Türkiye pazarına katma değerli ve yeni teknolojilere uygun ürünler sunulmasının ve otomotiv sanayisinin gelişimine katkı sağlanmasının hedeflendiğini açıkladı.

Ancak niyet mektubu, Volkswagen in Türkiye de kesin olarak üretime başlayacağı anlamına gelmiyor. Taraflar, yatırımın hangi tesiste gerçekleştirileceği, üretim kapasitesi, yatırım tutarı, üretim yöntemi veya hangi modellerin kapsama alınacağı konusunda henüz ayrıntılı bilgi paylaşmadı. PASSAT VE JETTA YERLİ OLABİLİR Mİ? Volkswagen in Türkiye deki üretim arayışı, Avrupa da artık sunulmayan ancak farklı pazarlarda satışına devam edilen modellerin Türkiye de üretilip üretilemeyeceği sorusunu da beraberinde getirdi.

Alman marka, Avrupa da sedan modellerin sayısını azaltırken Çin ve Orta Doğu gibi pazarlarda farklı ürün stratejileri izlemeye devam ediyor. Volkswagen in geçmişte Türkiye pazarında önemli satış rakamlarına ulaştığı Passat Sedan ve Jetta modelleri de bu açıdan dikkat çekiyor. Doğuş Otomotiv İcra ve Yönetim Kurulu Başkanı Ali Bilaloğlu, temmuz ayında OtoSpor programında konuğumuz olmuş ve iki modelin Türkiye deki geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştu.

Bilaloğlu, Passat Sedan ve Jetta nın artık Türkiye de satılmamasına rağmen bu modellere yönelik ilginin devam ettiğini ve yeniden satışa sunulmalarının istendiğini belirtmişti. Volkswagen in küresel stratejisi kapsamında iki modeli Avrupa pazarından çektiğini hatırlatan Bilaloğlu, bu kararda Avrupa da sedan otomobillere yönelik talebin azalmasının etkili olduğunu anlatmıştı.

Türkiye nin Avrupa standartlarına uygun otomobillerin satıldığı bir pazar olması nedeniyle Passat Sedan ve Jetta nın Türkiye deki satışlarının da bu stratejiden etkilendiğini ifade etmişti. ALMANYA DAN BİLE FAZLA SATILIYORDU Bilaloğlu nun OtoSpor daki açıklamalarında dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Passat Sedan ın Türkiye deki satış başarısı olmuştu.

Bilaloğlu, önceki nesil Passat Sedan ın dünyada en fazla Türkiye de satıldığını, satış rakamlarının Almanya nın bile üzerinde olduğunu söylemişti. Passat Sedan ve Jetta nın yeniden Türkiye ye gelme ihtimaline ilişkin ise Yine de umut kesilmez; belki bir gün sedan modeller yeniden Türkiye ye döner ifadelerini kullanmıştı. Bilaloğlu nun bu açıklamayı yaptığı tarihte Volkswagen in Türkiye de üretim seçeneklerini değerlendirmek üzere imzaladığı yeni niyet mektubu henüz duyurulmamıştı.

ÇİN DEKİ TEKNOLOJİLERİNİ DÜNYAYA AÇIYOR Volkswagen in Türkiye deki üretim arayışının gündeme geldiği dönemde, şirketin küresel stratejisinde de önemli bir değişiklik yaşanıyor. Alman üretici, bugüne kadar Çin pazarı için geliştirdiği otomobil ve teknolojileri farklı ülkelere taşımaya hazırlandığını geçtiğimiz günlerde duyurdu. Volkswagen, Çin deki yerel ortaklarıyla geliştirdiği teknolojileri önümüzdeki yıllarda farklı pazarlarda satışa sunacağı yeni nesil modellerde kullanmayı planlıyor.

Şirketin yeni stratejisinde Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Afrika pazarları öne çıkarken, Çin de üretilen otomobillerin Güney Amerika ve Afrika ya ihracatının artırılması da hedefleniyor. Bu yaklaşım, Volkswagen in Çin i yalnızca büyük bir satış pazarı olarak değil, daha düşük maliyetlerle teknoloji ve otomobil geliştirebileceği küresel bir merkez olarak değerlendirdiğini gösteriyor.

Bununla birlikte şirketin Çin de geliştirdiği yeni platformları Avrupa ve Kuzey Amerika pazarlarına taşıma planı şimdilik bulunmuyor. Türkiye de olası bir üretim operasyonunun bu stratejinin parçası olup olmayacağı ise henüz bilinmiyor. MALİYET VE SENDİKA BASKISI Volkswagen in yeni üretim arayışlarının arka planında, şirketin karşı karşıya olduğu finansal sorunlar da bulunuyor.

Alman otomotiv grubu, 2026 nın üçüncü çeyreğinde 5.9 milyar Euro faaliyet zararı açıkladı. Maliyetlerini azaltmak amacıyla kapsamlı bir yeniden yapılanma süreci yürüten şirket elektrikli ID. Golf modelinin Wolfsburg daki ön geliştirme çalışmalarını da askıya aldı. Öte yandan, Volkswagen in Almanya dışındaki yatırım planları sendikaların tepkisini çekiyor.

Son olarak Audi nin ABD de planladığı fabrika yatırımı da çalışan temsilcilerinin itirazlarıyla karşılaştı. Bu tablo, Volkswagen in Türkiye de değerlendirdiği olası üretim yatırımında maliyetlerin yanı sıra Almanya daki sendika dengelerinin de önem taşıyabileceğini gösteriyor. 2019 DAN FARKLI BİR YATIRIM MODELİ Volkswagen in Türkiye de üretim seçeneklerini yeniden gündeme getirmesi, 2019 yılında Manisa da kurulması planlanan ancak daha sonra iptal edilen fabrika yatırımını da hatırlatıyor.

Alman üretici, o dönemde yaklaşık 1 milyar euroluk yatırımla Türkiye de yeni bir fabrika kurmayı değerlendirmişti. Manisa daki tesiste Volkswagen Passat ve Skoda Superb modellerinin üretilmesi, yıllık yaklaşık 300 bin araçlık kapasiteye ulaşılması ve 4 bin kişilik istihdam oluşturulması hedefleniyordu. Ancak proje, küresel otomobil talebindeki gerilemenin ardından 2020 yılında iptal edildi.

Aradan geçen altı yılın ardından gündeme gelen yeni süreçte ise farklı bir iş birliği modeli söz konusu. 2019 daki projede Volkswagen in doğrudan fabrika yatırımı öne çıkarken, bu kez Doğuş Otomotiv in de taraf olduğu bir üretim iş birliği değerlendiriliyor. Doğuş Otomotiv in dahil olduğu bir yatırım süreci, Volkswagen in doğrudan yeni fabrika kurmasına kıyasla farklı bir maliyet yapısı oluşturacaktır.

Böylece VW nin Almanya dışındaki yatırımlarda karşısına çıkan senndika engeli nin de önüne geçilebilir. MADE IN EU BELİRLEYİCİ OLACAK Tüm bu gelişmelerin Avrupa Birliği nin otomotiv sanayisine yönelik yeni üretim kurallarının tartışıldığı bir döneme denk gelmesi de dikkat çekiyor. Almanya ve Fransa nın Made in Europe yaklaşımında uzlaşmasının ardından Türkiye nin Avrupa üretim ekosistemindeki konumu yeniden gündeme geldi.

Türkiye, Avrupa Birliği ile yaklaşık 30 yıllık Gümrük Birliği ilişkisine ve güçlü otomotiv tedarik zincirlerine rağmen yeni düzenlemenin belirli hükümlerinin dışında kalma riskiyle karşı karşıya. Bu durum, Türkiye deki mevcut fabrikaların gelecekteki yeni model ve yatırım kararları açısından önem taşıyor. Türkiye nin yeni düzenlemenin dışında kalması halinde, burada üretilecek otomobillerin Avrupa yerine farklı coğrafyalara yönelik modellerden seçilmesi ihtimali güçlenebilir.

Bu noktada Doğuş Otomotiv in yurt dışındaki faaliyetleri de önem kazanıyor. Şirketin Azerbaycan, Irak ve Suriye de Volkswagen binek otomobillerinin distribütörlüğüne yönelik girişimleri, Türkiye de kurulabilecek bir üretim veya montaj operasyonunun yakın coğrafyaya yönelik faaliyet gösterme ihtimalini gündeme getiriyor. 30 YIL SONRA YENİ BİR OTOMOBİL YATIRIMI Volkswagen in Türkiye de üretim seçeneklerini yeniden değerlendirmeye başlaması, Alman markanın küresel stratejisindeki değişimle birlikte ele alındığında daha geniş bir anlam kazanıyor.

Bir tarafta Çin de geliştirilen otomobillerin farklı pazarlara taşınması, diğer tarafta maliyetlerin azaltılması ve Almanya daki üretim faaliyetlerinin yeniden yapılandırılması bulunuyor. Doğuş Otomotiv ile imzalanan niyet mektubu ise Türkiye nin bu dönüşümde yeni bir rol üstlenip üstlenemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor. Bu noktada yalnızca hangi modellerin üretileceği değil, üretimin hangi pazarlara yönelik gerçekleştirileceği de önem taşıyor.

Ali Bilaloğlu nun OtoSpor daki Passat Sedan ve Jetta açıklamaları, Türkiye de sedan otomobillere yönelik talebin devam ettiğini ortaya koyarken, Volkswagen in Çin deki modellerini farklı pazarlara taşıma stratejisi de yeni ihtimalleri beraberinde getiriyor. Özetle, Volkswagen in küresel üretim ağını yeniden şekillendirdiği bu dönemde, Türkiye nin yakın coğrafyaya yönelik yeni bir üretim merkezi olarak değerlendirilme ihtimali bir hayli yüksek görünüyor.

Tüm bunların yanında, Doğuş Otomotiv in hamlesinin en önemli yanı ise Türkiye ye yaklaşık 30 yıl aradan sonra ilk büyük ölçekli yabancı binek otomobil üretim yatırımının gelmesinin önünü açabilecek olması.