31 Ekim 2026 Cumartesi
Haber Ulak
Teknoloji

OpenAI, Matematik, Bilgisayar Bilimi ve Fizikte Üç Yeni İddiayı Duyurdu

Yayın: Kaynak: Webtekno
Kısa özeti oku

OpenAI, matematik, bilgisayar bilimi ve fizik alanlarında “büyük” olarak nitelendirdiği üç yeni iddiayı duyurdu. Şirket, Üstel Zaman Hipotezi'nin (ETH) bir algoritmayla çürütüldüğünü öne sürüyor; bu iddia, hipotezi 1999'da ortaya atan isimlerin de yer aldığı bağımsız bir ekip tarafından incelenecek. OpenAI, model çıktısını ve Lean dilindeki biçimsel ispatı GitHub üzerinden kamuoyuna açtı. Matematik tarafında ise iki ve daha yüksek boyutlarda Sogge'nin yerel düzleştirme durumunu ortaya koyduğu, Kakeya varsayımlarını ve Stein'ın küresel kısıtlama tahminlerini tüm boyutlarda çözdüğü iddia ediliyor. Fizik alanındaki verilerin tamamı henüz paylaşılmadı; çalışmanın dört boyutta ayar alanları ve fermiyonlar içeren kuantum alan teorilerinin varlığını kanıtladığı ve Standart Modelin birleşik tamamlamasını içerdiği öne sürülüyor.

OpenAI, Matematik, Bilgisayar Bilimi ve Fizikte Üç Yeni İddiayı Duyurdu
Fotoğraf: Webtekno · Haber kaynağı · Fotoğrafın kaynağı

Haberin ayrıntıları

Yapay zeka modellerinin bilimsel keşiflerdeki rolü bir süredir tartışılıyordu ancak OpenAI cephesinden gelen son hamle işin boyutunu doğrudan temel bilimlerin kalbine taşıdı. Yüzlerce matematiksel çözümü toplu halde duyurmasının üzerinden henüz bir ay bile geçmemişken şirket;** matematik, bilgisayar bilimi ve fizik alanında** "büyük" olarak nitelendirdiği üç yeni iddiayla çıkageldi.

Duyurunun asıl ilgi çeken yanı yalnızca teknik iddialar değil. OpenAI’ın bilgisayar bilimi ve fizikteki çıktıları yönlendirmesi için bağımsız dış uzmanları "çoban" olarak görevlendirdiğini duyurması da ilginç kısımlardan. Matematik kanadında ise modelin çıktısı, araştırmacıların kendi açıklamalarını geliştirebilmesi adına doğrudan GitHub üzerinden paylaşıldı.

OpenAI ne iddia ediyor?

Bilgisayar teorisinin en bilinen kabullerinden biri olan Üstel Zaman Hipotezi (ETH) OpenAI'ın iddiasına göre çürütüldü. Şirketin paylaştığı makale; sabit genişlikteki CNF formüllerini sağlayan atamaları alt-üstel zaman ve polinomiyal alan karmaşıklığında tam olarak sayan deterministik bir algoritma sunduğunu öne sürüyor. Bu algoritmanın 3-SAT problemine uygulanmasının, uzun yıllardır doğruluğuna inanılan ETH'yi açıkça çürüttüğü iddia ediliyor.

Bu devasa iddianın incelenmesi ve doğrulanması ise rastgele bir ekibe bırakılmış değil; 1999 yılında bu hipotezi ilk ortaya atan isimler arasında yer alan UC San Diego'dan Russell Impagliazzo ve Ramamohan Paturi ile MIT profesörü Ryan Williams liderliğindeki bağımsız bir çalışma grubu süreci üstlenmiş. Çalışma grubunun talebi üzerine OpenAI, diğer araştırmacıların da inceleme yapabilmesi için model çıktısını ve Lean dilindeki biçimsel ispatı GitHub üzerinden derhal kamuoyuna açtı.

Açıklanan diğer iki sonuç da en az bilgisayar teorisi kadar ağır sıklet iddialar içeriyor. Matematik tarafında sunulan çalışma, yardımcı bir kısmi diferansiyel denklem kullanarak iki ve daha yüksek tüm uzaysal boyutlarda dalgalar için Sogge'nin yerel düzleştirme durumunu ortaya koyduğunu iddia ediyor. Şirket, bu ispatın Kakeya maksimal ve boyut varsayımları ile Stein'ın küresel kısıtlama tahminlerini de tüm boyutlarda çözdüğünü öne sürüyor. Kakeya varsayımı, geometric ölçü teorisinde bir birim uzunluğundaki bir iğnenin her yöne döndürülebildiği en küçük alan veya hacim geometrisini inceler.

Dikkat çekici bir detay olarak, henüz birkaç ay önce NYU profesörü Hong Wang, Kakeya varsayımını sadece üç boyutta çözdüğü için Uluslararası Matematik Birliği tarafından prestijli Fields Madalyası ile ödüllendirilmişti. OpenAI ise modelinin bunu tüm boyutlarda çözdüğünü ileri sürüyor.

Fizik konusunda ise verilerin tamamı henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Mevcut bilgilere göre çalışma; dört boyutta ayar alanları ve fermiyonlar içeren etkileşimli kuantum alan teorilerinin varlığına dair matematiksel olarak kesin bir varlık ispatı sunuyor. Bu çalışmanın Kuantum Renk Dinamiği'ni ve parçacık fiziğinin Standart Modeli'nin birleşik bir tamamlamasını içerdiği iddia ediliyor. Çalışmada David Gross liderliğinde Michael Douglas, Arthur Jaffe, Igor Klebanov ve Nikita Nekrasov'dan oluşan uzman heyet yer almış.

Haberin özgün kaynağıWebteknowebtekno.com

Kısa özet yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Haber metninin kaynağı: Webtekno. Hata veya hak ihlali bildirmek için telif sayfasını kullanabilirsiniz.

PaylaşXFacebookWhatsAppTelegramLinkedInE-posta