Eski Büyükelçi Shapiro'dan Netanyahu ve İsrail-ABD ilişkilerine dair değerlendirme

Yedioth Ahronoth gazetesine röportaj veren eski Büyükelçi Shapiro, ABD ara seçimlerini kazanan Demokratların Netanyahu'yla çalışmak istemediğini, Cumhuriyetçilerin ise mevcut İsrail Başbakanını iç kamuoyunun desteklemediği İran'a karşı savaşla giderek daha fazla özdeşleştirdiğini vurguladı.

Shapiro, İsrail'in ABD nezdinde sarsılan itibarını bir liderlik ve politika değişimi olmadan düzeltmenin imkansız hale geldiğini vurguladı.

Demokratların hem Temsilciler Meclisi hem Senato'da çoğunluğu elde ettiği 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinin ardından konuşan Shapiro, "Sorun şu ki İsrail'de Netanyahu liderliğindeki bir hükümet olduğu sürece Demokrat Parti'den hiç kimse ilişkileri yeniden başlatmaya yanaşmayacaktır. Netanyahu tüm Demokratlar için toksik bir isim ve onlar şu an Kongre'de ezici bir çoğunluğa sahip." dedi.

Netanyahu’nun Cumhuriyetçiler nazarında da sorunlu göründüğünü ve ABD kamuoyunun tepki gösterdiği İran savaşıyla özdeşleştiğini vurgulayan Shapiro, şöyle devam etti:

"Netanyahu’nun Cumhuriyetçiler kanadında da sorunu var. Kendisi İran’a karşı yürütülen savaşla özdeşleşmiş durumda. Amerikalılar bu savaştan ve beraberinde getirdiği devasa maliyetlerden nefret ediyor."

Shapiro, "Netanyahu’nun beraberinde getirdiği yükü taşımayan yeni isimler ve yeni bir söylem olmaksızın İsrail'in ABD'deki itibar kaybını durdurabileceğini düşünmüyorum." diye konuştu.

ABD'de herkes İsrail'e yardımların sona erdirileceği konusunda "hemfikir"

ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail’e 4 milyar dolarlık yardımın durdurulması kararına dair ise Shapiro, kesin takvim ne olursa olsun bu yardımın sona ermesini kaçınılmaz gördüğünü vurguladı.

Shapiro İsrail'de şaşkınlıkla karşılandığı belirtilen karara ilişkin şunları söyledi:

“Herkes, İsrail'e yapılan yardımın ister hemen ister bir yıl içinde ister birkaç yıl içinde olsun sona ereceği konusunda hemfikir. İsrail gerekli ayarlamaları yapacak ve ihtiyaç duyduğu şeyleri temin etmek için kendi bütçesini kullanacak; İsrail'e satış yapan Amerikan şirketleri de bu duruma ayak uydurmak zorunda kalacak."

ABD'nin eski İsrail Büyükelçisi, Tel Aviv yönetiminin bundan sonraki süreçte ABD'den silah satın almaya devam etmek istemesi halinde bunu Amerikan yasalarının izin verdiği sınırlar dahilinde yapacağını, ancak söz konusu kısıtlamaların İsrail'in siyasi liderliğine ve izleyeceği politikalara bağlı olabileceğine işaret etti.

Söz konusu kısıtlamaların amacının, Amerikan yapımı silahların ABD yasalarına, değerlerine veya çıkarlarına aykırı şekilde kullanılmasını önlemek olacağını belirten Shapiro, "Amerika Birleşik Devletleri'nin onaylamadığı şeylerin yaşanmadığından nasıl emin olabiliriz? Amerikan değerlerini, çıkarlarını ve yasalarını nasıl koruruz? Buradaki temel amaç masum sivillerin öldürülmesini engellemektir." dedi.

İsrail'de Netanyahu'suz kurulacak yeni hükümet ilişkileri düzeltmenin ilk adımı

ABD'li eski Büyükelçi Shapiro, Tel Aviv'de yaşanacak siyasi bir değişimin Washington ile ilişkileri düzeltme yolundaki en önemli ilk adım olacağını, ancak tek başına yeterli gelmeyeceğini söyledi.

Shapiro, Netanyahu hükümetinin değiştirilmesinin de ötesinde, ilişkilerin düzelmesi için işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin şiddetine karşı önlem alınması ve yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine son verilmesi dahil olmak üzere İsrail politikasında köklü değişiklikler yapılması gerektiğine vurgu yaptı.

Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetine karşı ABD'nin baskı uygulaması yönündeki Demokratlar arasında bir konsensüs olduğunu kaydeden Shapiro, temelde meselenin Washington'un nüfuzunu nasıl kullanacağı olduğunu sözlerine ekledi.